29/04/2021

Ble rydyn ni ar Etholiad Senedd Cymru 2021?

 

Beth mae'r arolygion barn yn ei ddweud sy’n debygol o ddigwydd ?

Mae Cymru bellach ychydig dros hanner ffordd trwy ymgyrch etholiad y Senedd Mai 6. Hyd yn hyn mae'n ymgyrch eithaf tawel hefyd - er fy mod yn amau ​​a yw'r ymgeiswyr yn yr etholaethau ymylol o'r farn honno. Serch hynny mae'n ymddangos bod y sŵn a'r prysurdeb arferol ar goll.

Efallai ‘roedd hynny bob amser yn mynd i fod yn anochel yn ystod y cyfnod pandemig.

Boed hynny fel y bo, mae'r llygryddion ar y llaw arall wedi bod yn brysur. Tri pôl mewn tair wythnos, fwy neu lai, ond y tri yn rhoi set gyferbyniol o ddata.

Roedd y bleidlais gyntaf yn nhrydedd wythnos mis Mawrth pan ddangosodd arolwg barn arferol You Gov / ITV Cymru y gallai Llafur fod mewn trafferthion.. Roeddent ar 32%, y Ceidwadwyr 30%, Plaid Cymru 23% a Democratiaid Rhyddfrydol Cymru ar 6%

Yr hyn a oedd yn ddiddorol ynglŷn â'r arolwg barn yma oedd bod y Prif Weinidog Mark Drakeford yn cael ei ystyried yn gwneud gwaith da gan 57% o'r rhai a gafodd eu cyfweld a dim ond 34% â barn negyddol. Fe wnaeth dros 70% o bleidleiswyr Llafur a Phlaid Cymru hefyd o’r farn fod Drakeford yn neud gwaith go dda.

Ond er gwaethaf hynny fe amlygodd yr arolwg barn y gallai Llafur golli wyth sedd - 5 i’r Ceidwadwyr a 3 i Blaid Cymru. Bydde enillion y Ceidwadwyr yng Ngogledd Caerdydd, Gŵyr, Dyffryn Morgannwg, Dyffryn Clwyd a Wrecsam. A Plaid Cymru yn debygol o ennill Blaenau Gwent, Gorllewin Caerdydd a Llanelli

Byddai hyn yn rhoi dosbarthiad seddi yn y Senedd fel hyn, Llafur ar 22 sedd, y Ceidwadwyr 19, Plaid Cymru 14, Democratiaid Rhyddfrydol Cymru ar 1 a'r 4 sedd arall yn ôl pob tebyg i blaid Diddymu Cynulliad Cymru.

Ond erbyn 20fed Ebrill daeth arolwg barn newydd i'r amlwg, y tro hwn gan Opinium ar gyfer Sky News a rhoddodd canlyniad hollol wahanol. Y tro hwn rhagwelwyd y byddai Llafur o fewn cwpl o seddi cael mwyafrif i fod mewn Llywodraeth. Byddai Llafur yn ennill 29 sedd, y Ceidwadwyr 19, Plaid Cymru 10, Democratiaid Rhyddfrydol gydag 1 a Diddymu'r Cynulliad gyda 1. Dangosodd yr un hon fod Plaid Cymru wedi gostwng 4 sedd.

Yna yn fuan wedi hynny dilynodd ail arolwg barn YouGov / ITV Cymru yn cadarnhau adferiad Llafur a welwyd yn arolwg barn Opinium. Y tro hwn roedd y canlyniad yn rhagweld Llafur gyda 26 sedd, y Ceidwadwyr 14 ond Plaid Cymru gyda 17 yn disodli'r Ceidwadwyr fel y brif wrthblaid yn y Senedd nesaf. Bydde plaid Diddymu’r Cynulliad ar ddwy sedd a Democratiaid Rhyddfrydol Cymru gyda’u un.

Felly beth sy'n digwydd gyda'r arolygon barn hyn?

Y peth cyntaf i'w ddweud yw bod gan bob arolwg barn ymyl gwall yn ei ganfyddiadau o tua +/- 4%. Felly er enghraifft, os yw arolwg barn yn canfod bod Llafur dyweder ar 29% mae hynny'n golygu y gallai fod mewn ystod o gefnogaeth rhwng 25% i 33%.

Yna, wrth gwrs, er bod llygryddion yn gwneud eu gorau glas i gael eu sampl dwed o fil mor agos â phosibl i gyd-fynd â chyfansoddiad gwirioneddol poblogaeth Cymru, efallai na ‘roedd y sampl yn wirioneddol gywir mewn gwirionedd.

Mae'r ddau ffactor yna yn gwneud y dasg o ceisio dyfalu beth sy’n bosib o ddigwydd mewn seddau cystadleuol ychydig yn beryglus, yn enwedig pan ystyriwch seddi ymylol ac wrth gwrs hefyd yr ugain 20 sedd sydd ynglwm a’r Rhestr Ranbarthol. Felly o bosibl dylai'r llygryddion fod yn llai penodol yn eu canfyddiadau.

Yna wrth gwrs mae yna agweddau megis y nifer sy'n debygol o bleidleisio; y nifer fydd yn pleidleisio trwy’r post y tro hyn ac fydd yn debygol yn llawer uwch na’r arfer oherwydd Covid; yna mae cwestiwn pobl ifanc 16-17 oed a fydd yn pleidleisio am y tro cyntaf ac yn enwedig ym mha niferoedd y byddant yn troi allan i bleidleisio; ac yn olaf maint ac effaith pleidleisio tactegol fydd yn cymryd lle yn y seddi allweddol.

Felly ble rydyn ni ar hyn o bryd?

Yn gyntaf oll gallai penawdau yr arolygion barn hyd yma fod yn gamarweiniol. Ond mae'n edrych ar hyn o bryd fel pe bai Llafur ychydig yn brin o sicrhau y nifer o seddau

i ffurfio Llywodraeth ar ben ei hunan.. Ond wedi’r cyfan nid yw hynny'n anarferol, oherwydd mewn pedwar o'r pum tymor Cynulliad / Senedd diwethaf bu'n rhaid i Lafur ddibynnu ar naill ai glymblaid ffurfiol neu cefnogaeth aelodau seneddol nad ydynt yn aelodau Llafur er mwyn llywodraethu.

Ond mae tua wythnos o ymgyrchu ar ôl ac fel rydyn ni wedi darganfod yn ystod y 48 awr ddiwethaf mae digwyddiadau annisgwyl yn digwydd. Gofynnwch i Boris Johnson!